شیر فلکه
شیر فلکه
5 فروردین 1400
شير سوپروالو
شير سوپروالو
19 فروردین 1400

لوله و اتصالات

لوله و اتصالات

لوله و اتصالات

لوله و اتصالات


1 – لوله های چدنی :
این لوله ها جهت انتقال آب وفاضلاب در فشارهای کم کاربرد دارد.

2 – لوله های مسی و آلیاژهای آن : از این لوله ها درسیستمهای آب- فاضلاب – سوخت رسانی و روغن موتور و دستگاههای تهویه استفاده می شود. البته به دلیل گرانی در تاسیسات آب و فاضلاب کمتر استفاده می شود ولی بعلت قابلیت خوب انتقال حرارت درمبدلهای حرارتی کاربرد فراوانی دارد.

3 – لوله های سربی: د رسیستمهای فاضلاب – هواکشها – حمل موادشیمیایی – واحد تولید یا بازیافت اسیدسولفوریك – گازهای اسیدی – مواد شیمیایی خورنده- سودا و غیره کاربرد دارد .

4 – لوله های آلومینیومی : برای سوخت رسانی و انتقال روغن درموتور هواپیما بدلیل سبك بودن و همچنین در واحدهای صنایع شیمیایی و در محیط کارخانه گازهایی مثل کلروآمونیاك یا انیدریدسولفورو و رسانیدن هوای خشك به دستگاههای ابزاردقیق کاربرد دارد.
5 – لوله های سوفالی :
برای مجرای زیرزمینی فاضلاب بكار میرود.
6 – لوله های سیمانی : مخصوص مجراهای آب و فاضلاب کاربرد دارد.
7 – لوله های پلاستیكی :
برای حمل آب وفاضلاب و موادشیمیایی و گاز درفشار کم کاربرد دارد.

 

مزایای لوله و اتصالات پلاستیكی


ازمزایای لوله های پلاستیكی پایین بودن قیمت – مقاوم بودن درمقابل زنگ خوردگی – سبك بودن وسهولت حمل ونقل – سهولت انتقال – یكنواختی جداره داخلی لوله – عدم نیاز به ماشین آلات سنگین برای نصب – تعمیرآسان – عدم نیازبه عایقكاری و امكان تولید درطولهای زیاد برای قطرهای پایین می باشد .

8 – لوله و اتصالات فولادی و آلیاژهای آن:


١-  ٨  لوله های فولادی تجاری برای تاسیسات حرارت مرکزی – تهویه مطبوع – انتقال نفت و روغن در فشارهای پایین و نوع گالوانیزه جهت مصرف آبرسانی کاربرد دارد.

معمولا این لوله ها ازجنس , ST33,ST37 و ASTM A53
و برای آب مطابق استاندارد AWWA-C200 می باشد.
٢-  ٨ لوله های فولادی کربنی مخصوص انتقال نفت و گاز مطابق استاندارد API 5L , grade B,X42, X52, X60, X70
٣-٨  لوله های فولادی آلیاژی گریدهای 410,304, 347,316 و…. جهت سیالات خورنده و دماها و فشارهای بالا کاربرد دارد.

 

اندازه گذاری لوله و اتصالات


1 – لوله چدنی :
لوله های چدنی براساس قطر اسمی ( Nominal diameter و ضخامت ) ( Thicknessبرحسب میلیمتر مشخص می شود .

اندازه های استاندارد شامل :


DN100,150,200,250,300,350,400,500,…..
Bar
برحسب  PN10,16,25,40 : (Pressure nominal) رنج فشار .


استاندارد مورد استفاده در لوله و اتصالات :

 

ISO 2531-ISO 4179

2 – لوله آلومینیومی – مسی و برنجی که جهت انتقال سیالات کاربرد دارد با قطر اسمی و Sch شناسایی می شود .

 

3 – لوله های پلاستیكی را با قطر خارجی و ضخامت که برحسب میلیمتر می باشد مشخص میكنند .

 

اندازه های مورد نظر بصورت زیر می باشد:

 

25,32,40,63,90,110,125,160,…

در رابطه با لوله های پلی اتیلن رابطه بین فشار – قطر وضخامت بعنوان مشخصه میزان فشارمجاز این لوله ها تعریف شده است :

standard dimension ratio=D/T()
نسبت قطر به ضخامت
SDR=11(for water 10atm. for gas 4atm.)
SDR=17(for water 6.6atm. for gas 2atm.)
SDR=26(for water 4atm. for gas 1atm.)



4 – لوله و اتصالات فولادی : Pipe این لوله ها از اندازه “1/8تا ”  با قطر 12


حد فاصل قطر داخلی و قطر خارجی می باشد و برای بالای ” 12با قطر خارجی )(Outside diameter

مطابق استاندارد ANSI B36.10 مشخص می شود همیشه برای یك اندازه مشخص با ضخامتهای مختلف قطرخارجی ثابت است.



برای مشخص کردن ضخامت لوله ها ازسه روش بشرح زیراستفاده می شود:


١-۴ براساس اعلام ضخامت لوله
بصورت اینچی یا میلیمتری مطابق  ANSI B36.10 و یا API 5L  استاندارد


٢-۴ بر اساس روش وزنی که به سه دسته استاندارد :

STD و  سنگین ، XS و فوق سنگین XXS تقسیم می شود.

 

٣-۴ بر اساس استاندارد ANSIبصورت sch که از فرمول زیر بدست می آید

 
بین بعضی از روشهای فوق روابطی بشرح زیر وجود دارد :


برای اندازه ” 1/8تا”sch40=STD 10
برای اندازه ” 1/8تا “sch80=XS 12
برای  “12وبالاتر ضخامت رده STD برابر “0.375 و برای لوله های ” 10و بالاتر ضخامت رده XS برابر ” 0.50 می باشد.
ابعاد لوله فولادی ضد زنگ ANSI B36.19 می باشد.


5 – لوله و اتصالات سیستمهای ابزار دقیق و انتقال حرارت : Tubeاین لوله ها که عموما از جنس فولاد و آلیاژهای آن و یا مس و آلیاژهای مربوطه می باشد .


جهت وسایل ابزاردقیق و دستگاههای انتقال حرارت کاربرد دارد با قطرخارجی وضخامت برحسب میلیمتر و یا اینچی مشخص می شود.

(1/8,1/4,3/8,1/2,5/8,3/4,1,1-1/4,1-1/2,2)
اندازه های اینچی
اندازه های میلیمتری )…,(4,6,8,10,12,14,16,18,20,25
برای مشخص کردن ضخامت لوله ها وورق و سیمهای نازك اعدادی بنام bwg و یا swgرانیزبكار میبرند که جدول آن بپیوست می باشد

بعنوان مثال ١٠

 

مشخص کردن ضخامت لوله ها وورق وسیمهای نازك

 

لوله و اتصالات فولادی مورد استفاده درصنعت نفت و گاز و پتروشیمی :


1 – استاندارد ساخت
– تست و ابعاد مطابق استاندارد   API 5L و یا
.
می باشد ASTM A53 ویاASTM A106 و یا IPS(m-pi-190)


2 – جنس :
جنس لوله ها فولاد کربنی می باشد که بر اساس استانداردهای B,X42,X46,X52,X56,X60,X65,X70,X80,..
می باشد
فوق درگریدهای
براساس استاندارد  API لوله ها دردورده PSL1 و PSL2 می باشد که رده١
برای گریدهای بالای X42 منطقه جوش نیاز به عملیات حرارتی دارد و رده٢
برای همه گریدها نیاز به عملیات حرارتی درمنطقه جوش می باشد و فرآانس برق
(PSL=Product specification level).
باشد 100KHZ


3 – روش ساخت لوله و اتصالات :


١- ٣ لوله بدون درز
:(Seamless دراین روش  بدون درز بوده وبرای ساخت آن یك قطعه شمش ) (Billet را گرم کرده وتوسط سمبه ماتریس ازیك قالب مخصوص عبورداده و سپس باغلطكهای مخصوص تحت نورد و کشش قرارمی دهند تا اندازه مورد نظر بدست آید .مطابق شكل زیر

 

روش ساخت لوله ها

روش ساخت لوله ها

 

لوله های درزدار :(Pipe with seamدراین لوله ها ابتدا ورق به شكل)


لوله فرم داده شده وسپس محل درز بوسیله جوش بهم پیوسته می شود.


3 -1 لوله های درزدار که جوشكاری ورق بدون الكترود می باشد ERW
لوله ها عموما از اندازه ” 1/8تا ” 24 به این روش ساخته می شود ماده اولیه آن ورق رول شده   Coil می باشد که پس ازبازشدن از روی قرقره توسط غلطكهای مخصوص شكل داده می شود و محل اتصال لبه ها با عبور از میدان الكتریكی و ایجاد مقاومت و تولید حرارت ذوب شده و بهم جوش می خورد به این روش که طیف وسیعی از آنها  را شامل می شود Electric resistance weld میگویند High frequency induction weld

لوله های درزدار

 

 

3- 2 -2 لوله های درزدار که جوشكاری آن با الكترود می باشد


در این روش ماده اولیه لوله که عموما ورق Plate می باشد به شكل لوله در می آید و سپس محل اتصال با الكترود جوشكاری می شود و برای اینكه هنگام جوشكاری مواد مذاب با هوا در ارتباط نباشد الكترود با پودر مخصوص محافظت می شود که به این نوع جوشكاری جوش زیرپودری Submerge arc weld  گفته می شود و ممكن است بجای پودرازیك گاز خنثی نظیر  CO2 یا آرگون استفاده شود که به آن Gas metal arc weld می گویند. این لوله ها معمولا در اندازه های ” 20 و بالاتر تولید می شود و روش تولید آن به دوصورت است:

لوله های درزدار با درزطولی  – (Longitudinal seam  weld دراین روش ورق مورد نیاز با ابعاد طول معادل طول و عرض معادل محیط لوله تهیه شده و سپس در امتداد طول آن پخ زده شده و با دستگاههای مخصوص به روش به شكل لوله فرم داده میشود و محل درز لوله ها با دستگاههای مخصوص اتوماتیك از داخل و خارج با الكترود جوشكاری می شود. این نوع  ممكن است دارای یك ویا دو درز جوش باشد.

 

لوله های درزدار با درزطولی

 

 

 درزدار درزمارپیچی : Spiral برای ساخت این نوع لوله ها ورق را بصورت رول تهیه و پس از آن توسط دستگاه لبه های آن پخ زده می شود و وارد دستگاه  Bending machine شده و بصورت مارپیچی بشكل آن در می آید و بلافاصله پس ازشكل گیری محل درز با دستگاه بصورت اتوماتیك با الكترود جوشكاری می شود

در این روش عرض ورق نباید آمتر از 0.8وبیشتراز   3 برابر قطر لوله باشد در مورد  API ورق مصرف شده برای رده PSL2 نباید با جوش تعمیر شود و همچنین فاصله محل جوش ورق نباید آمتراز ” 12 از دو سر آن باشد.

 

 

لوله های درزدار درزمارپیچی

 

–  لوله های سیستمهای ابزار دقیق و انتقال حرارت : Tubeاین نوع  از جنس فولاد و آلیاژهای آن مطابق استاندارد ASTM A 176 و مس و آلیاژهای آن مثل برنج و… مطابق استاندارد ASTM B و آلومینیم  می باشد به روش بدون درز روش کشش سرد Extruder و درزدار ERW ساخته می شود .

لوله و اتصالات پلاستیكی


انواع لوله های پلاستیكی بشرح زیر می باشد :


1 –  پلیكا  :polyvinil chloride(p.v.c برای استفاده در سیستم آبرسانی و فاضلاب  مقاوم در مقابل اسیدها و قلیاها ( دردمای -١٠تا ۶٠ در سانتیگراد کاربرد دارد و استاندارد آن BS3505,3506 ) می باشد.


2 –  پلی اتیلن : polyethylene(p.e برای استفاده درسیستم


آبرسانی و فاضلاب و گاز در فشارهای کم در رنج دمایی -۵٠تا  ٨٠ درجه سانتیگراد کاربرد داشته و در مقابل اسیدها و قلیاها و حلالهای ضعیف مقاوم است و استاندارد آن EN 1555 می باشد .


3 – لوله های پلی پروپیلن
  : polypropylene(p.p برای استفاده درسیستم صنعتی – آبرسانی و … دررنج -١٠ تا ١٠٠ درجه سانتیگراد بكار می رود در مقابل اسیدها قلیاها و حلالهای ضعیف مقاوم است.


olyvinylidene fluoride(p.v.d.f) :
پلی وینیلیدن فلوراید۴ برای استفاده در محیطهای صنعتی دررنج -۴٠تا ١۴٠درجه سانتیگراد بكارمی رود و درمقابل اسیدها و مخلوطهای اسیدی و نمكهای کلی مقاوم است.

هم اکنون در ایران برای شبكه های گازرسانی از لوله پلی اتیلن استفاده می شود. لوله های پلی اتیلن در ٣ رده بادانسیته کم – متوسط و سنگین ساخته می شود گاه برای گازرسانی ازرده سنگین استفاده می شود همه لوله های فوق به روش اکسترود تولید می شود .

 

 

لوله های پلی اتیلن

 

 

روش اتصال لوله ها به یكدیگرو به دیگر دستگاهها


1 – روش جوشكاری لب به لب:
معمولا از این نوع جوش استفاده می شود چون اقتصادی ترین شیوه برای اتصال لوله های با قطر زیاد بوده و سیستم بدون نشتی می باشد. در این روش انتهای لوله ها پخ زده می شود Beveled  و بعد بهم جوش می دهند .
در استاندارد و کدهای API 5Lو ANSI B31.8 و ANSI B16.25 ابعاد و روش اتصال مشخص شده است.


روش اتصال لوله ها به یكدیگرو به دیگر دستگاهها

 

2 – جوش رزوه ای :  screwed or threaded این نوع اتصال برای اندازه”٢ و پایین تربكار می رود و برای مواقعی که امكان جوشكاری وجود ندارد و یا نیاز به بازو بسته کردن لوله در زمانهای کوتاه باشد استفاده می شود .

در صنعت نفت استاندارد رزوه ها مطابق API 5BوANSI (NPT
B1.20.1
می باشد ولی نوع متداول آن در ایران ISO R7 و یا BS
کاربرد دارد که تفاوت آن در تعداد و زاویه دنده می باشد.

 

 جوش رزوه ای

 

 

3 – جوش محفظه ای : socket weld این نوع اتصال برای اندازه”٢ و پایینتر بكار می رود و مزیت آن نسبت به اتصال پیچی این است که خطر نشت را که در موارد آتش زا و سمی و رادیواکتیو وجود دارد از بین می برد .

 

جوش محفظه ای

 

4 – اتصال فلنجی  : flanged ازاین نوع اتصال معمولا برای اندازه های “٢و بالاتر و درمواردی که بطور دوره ای احتیاج به باز وبستن سیستم وجود دارد استفاده می شود و این نوع اتصال همیشه بصورت جفت بكار می رود که هرکدام از فلنجها از یكطرف با یكی از  ٣روش فوق به آن متصل و از طرف دیگر فلنجها روبروی یكدیگر قرار گرفته و با پیچ و مهره بهم محكم می شوند و بین فلنجها نیز جهت آببندی نوعی لایی   gasket قرارداده می شود.

اتصال فلنجی

 

 

5 – اتصال لوله های انتقال حرارت وابزاردقیق : tube fitting برای اتصال این نوع آنها بهم و یا به دیگر دستگاهها از اتصالات مخصوصی بنام
(compression fitting)
استفاده می شود .

 

 

اتصال لوله های انتقال حرارت وابزاردقیق

 

 

6 – اتصال لوله و اتصالات پلاستیكی :


6 – 1
PVC طوری ساخته می شود که از یك طرف دارای    socket می باشد و روش اتصال آن به این صورت است که طرفی که همقطر است داخل socket قرار گرفته و با چسب مخصوص بهم متصل می شوند.

6- 2  پلی اتیلن و پلی پروپیلن بوسیله اتصالات ساکتی socket بهم متصل می شوند و روش اتصال آن به این صورت است که قسمت خارجی لوله و قسمت داخلی  socket بوسیله اتو گرم شده و هنگام قرار گرفتن لوله داخل socket باهم ممزوج شده و بدینوسیله اتصال برقرار می گردد.

درموارد خاص مثل گازرسانی عمل گرم کردن توسط المنتی که داخل اتصال تعبیه گردیده با اتصال به برق گرم می گردد اتصالات الكتروفیوژن  electrofusion fitting

 

اتصال لوله های پلاستیكی

 

 

6 – لوله و اتصالات چدنی بوسیله رینگها و واشرهای لاستیكی و یا بستهای مخصوص و یا بشكل سنتی سرب و کنف بهم متصل می شوند.

 

 

لوله های چدنی

 

 

دانلود مقاله به صورت PDF

Button

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonتماس - بخش فروش